1. Το εν λόγω άρθρο, προέκυψε από μία εξαιρετικά διεισδυτική συνέντευξη² της Δρ. Ασπασίας Αλιγιζάκη, η οποία είναι Δικηγόρος-Διεθνολόγος και Διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
Key take aways
The disbandment of a militant group like the PKK would significantly alter the security dynamics in the region.
It could lead to a shift in power balances and potentially open new avenues for diplomatic engagement, but it would also depend on the reactions of the involved states and other non-state actors.
The PKK’s decision to disband, following Abdullah Ocalan’s call, signifies a pivotal shift in the Kurdish struggle, moving from armed conflict to political engagement.
This transition underscores the potential for resolving ethnic and national conflicts through democratic means, a development that aligns with the broader trend of seeking political solutions over military ones.
However, the success of this approach will largely depend on the willingness of regional powers to engage constructively and address the underlying grievances that fueled the conflict in the first place.
[Prof. John Mearsheimer: https://mearsheimer.ai/]
a. «Η ειρήνη δεν είναι απουσία σύγκρουσης, αλλά η ικανότητα να διαχειρίζεσαι τη σύγκρουση με ειρηνικά μέσα»²
b. Η απόφαση του PKK να διαλυθεί στις 12 Μαΐου 2025, κατόπιν της έκκλησης του Αμπντουλάχ Οτσαλάν τον Φεβρουάριο:
(1) Αντικατοπτρίζει την ικανότητα των Κούρδων να προσαρμόζονται στρατηγικά σε ένα εχθρικό περιβάλλον, διατηρώντας τον αγώνα τους με νέα μέσα.
(2) Υποδηλώνει ότι η οργάνωση αναγνωρίζει την εξάντληση του ένοπλου αγώνα και τη δυνατότητα των πολιτικών μέσων να προωθήσουν τα κουρδικά δικαιώματα πιο αποτελεσματικά, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
c. Η επιλογή της διάλυσης εκτιμά αποτελεί στρατηγική κίνηση του PKK για να διατηρήσει τα κουρδικά κεκτημένα μέσω πολιτικής διαπραγμάτευσης, αποφεύγοντας περαιτέρω απώλειες από την τουρκική καταστολή και διασφαλίζοντας τη συνέχεια του αγώνα σε διπλωματικό επίπεδο.
d. Αναδεικνύει την επιρροή του Οτσαλάν, που παραμένει καθοριστική παρά τη φυλάκισή του.
e. Οι Κούρδοι επιλέγουν να συνεχίσουν τη μάχη για τα δικαιώματά τους με πολιτικά μέσα, εξασφαλίζοντας τη φωνή τους σε ένα σύνθετο περιφερειακό τοπίο.
f. Η κίνηση αυτή δεν είναι ήττα, αλλά μια τολμηρή επανατοποθέτηση του κουρδικού κινήματος, που αποδεικνύει την ανθεκτικότητά του απέναντι στην τουρκική καταπίεση
g. Η επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα της Τουρκίας, που έχει δεχθεί κριτική για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως οι εκτοπισμοί Κούρδων, οι μαζικές συλλήψεις και οι καταστροφές κουρδικών χωριών
h. Η Άγκυρα προσδοκά τη μείωση της βίας στη νοτιοανατολική Τουρκία, όπου η σύγκρουση έχει κοστίσει άνω των 40.000 ζωών από το 1984, πλήττοντας την οικονομία και την κοινωνική συνοχή, με τις κουρδικές περιοχές να αντιμετωπίζουν μακροχρόνια περιθωριοποίηση και καταστολή.
i. Ο πρόεδρος Ερντογάν πιθανότατα θα επιδιώξει να παρουσιάσει την εξέλιξη ως προσωπικό του επίτευγμα, ενισχύοντας τη θέση του ενόψει των εκλογών του 2028
k. Η Τουρκία φιλοδοξεί να περιορίσει τις κουρδικές αυτονομιστικές τάσεις, όχι μόνο εντός των συνόρων της αλλά και στη Συρία, όπου οι YPG παραμένουν ενεργές.
l. Αυτή η στρατηγική υποδηλώνει ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί απλώς ειρήνη, αλλά την πλήρη υποταγή των Κούρδων.
m. Η Τουρκία, που θεωρεί τις YPG προέκταση του PKK, πιέζει για την αποδυνάμωσή τους, απαιτώντας την απομάκρυνση ξένων μαχητών και την ενσωμάτωσή τους στη Συρία χωρίς όπλα, κάτι που απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής και την κουρδική αυτονομία.
n. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έχει διττή σημασία: Από τη μία, η εσωτερική σταθερότητα της Τουρκίας μπορεί να μειώσει πρόσκαιρα την επιθετικότητά της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Άγκυρα συχνά προκαλεί εντάσεις με παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και αναθεωρητικές δηλώσεις και για να αποπροσανατολίσει την τουρκική κοινή γνώμη από τα εσωτερικά προβλήματα.
o. Η ενίσχυση της περιφερειακής ισχύος της Τουρκίας, μέσω της πίεσης στις κουρδικές δυνάμεις στη Συρία και της πιθανής επέκτασης της επιρροής της στο Ιράκ, ενισχύει τη γεωπολιτική της θέση, απειλώντας τα ελληνικά συμφέροντα, ΚΑΘΩΣ ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ αποτελεί ΚΡΙΣΙΜΗ στρατηγική τρωτότητα για την Τουρκία.
p. Οι Κούρδοι, αποτελούν φυσικό ανάχωμα στην τουρκική επεκτατικότητα
q. Η διάλυση του PKK αποτελεί μια στρατηγική επιλογή για την ενίσχυση της κουρδικής ανθεκτικότητας με νέα μέσα
r. Η Τουρκία θα επιχειρήσει να την εκμεταλλευτεί για να περιορίσει τους Κούρδους και να ενισχύσει την περιφερειακή της ισχύ, απαιτώντας από την Ελλάδα να ενισχύσει τη διπλωματική και στρατηγική της θέση στο ΝΑΤΟ και την Ανατολική Μεσόγειο για να αντιμετωπίσει την τουρκική απειλή
___________________
Ανάλυση
«Η Απόφαση του PKK για Διάλυση στις 12 Μαΐου 2025: Μια Ιστορική Στροφή προς την Ειρήνη»
Εισαγωγή
Στις 12 Μαΐου 2025, το Κόμμα Εργατών του Κουρδιστάν (PKK) ανακοίνωσε την απόφασή του να διαλυθεί και να τερματίσει τον ένοπλο αγώνα του κατά του τουρκικού κράτους, σηματοδοτώντας το τέλος μιας σύγκρουσης που διήρκεσε πάνω από τέσσερις δεκαετίες και κόστισε τη ζωή σε περισσότερους από 40.000 ανθρώπους. Η απόφαση αυτή, που ελήφθη κατά τη διάρκεια του 12ου Συνεδρίου του PKK (5-7 Μαΐου 2025), αποτελεί ιστορικό ορόσημο με πιθανές επιπτώσεις στην πολιτική σταθερότητα της Τουρκίας και της ευρύτερης περιοχής. Το παρόν άρθρο εξετάζει το πλαίσιο, τις αιτίες και τις πιθανές συνέπειες αυτής της απόφασης.
Ιστορικό Πλαίσιο
Ιδρυμένο το 1978 από τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν, το PKK ξεκίνησε ένοπλη εξέγερση το 1984 με στόχο την ίδρυση ανεξάρτητου κουρδικού κράτους στο νοτιοανατολικό τμήμα της Τουρκίας. Με την πάροδο του χρόνου, οι απαιτήσεις του μετατοπίστηκαν προς τη διεκδίκηση αυτονομίας και πολιτιστικών δικαιωμάτων για τους Κούρδους, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της Τουρκίας. Η σύγκρουση προκάλεσε τεράστιες ανθρωπιστικές και οικονομικές απώλειες, ενώ το PKK χαρακτηρίστηκε τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία, τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Παρά τις αποτυχημένες απόπειρες ειρήνευσης, όπως η κατάπαυση του πυρός το 2013-2015, η βία συνεχίστηκε μέχρι την πρόσφατη εξέλιξη.
Η Απόφαση για Διάλυση
Η απόφαση για διάλυση του PKK ακολούθησε την έκκληση του φυλακισμένου ηγέτη του, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, στις 27 Φεβρουαρίου 2025, να καταθέσει τα όπλα και να διαλυθεί η οργάνωση, προωθώντας την επίλυση του κουρδικού ζητήματος μέσω δημοκρατικών διαδικασιών. Το 12ο Συνέδριο του PKK, που πραγματοποιήθηκε στο βόρειο Ιράκ, επικύρωσε αυτή την απόφαση, δηλώνοντας ότι η οργάνωση «ολοκλήρωσε την ιστορική της αποστολή» φέρνοντας το κουρδικό ζήτημα στο προσκήνιο της δημοκρατικής πολιτικής. Η διαδικασία διάλυσης θα εποπτευθεί από τον Οτσαλάν, αν και δεν έχουν διευκρινιστεί οι λεπτομέρειες για την παράδοση των όπλων ή τη μελλοντική τύχη των μαχητών.
Αιτίες και Παράγοντες
Η απόφαση του PKK φαίνεται να προκύπτει από συνδυασμό εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων. Πρώτον, η μακροχρόνια φυλάκιση του Οτσαλάν και η απομόνωσή του από το 1999 περιόρισαν τη δυνατότητά του να καθοδηγεί ενεργά την οργάνωση, ενώ η πρόσφατη επαφή του με πολιτικούς του φιλοκουρδικού κόμματος DEM ενίσχυσε την ειρηνευτική πρωτοβουλία. Δεύτερον, η γεωπολιτική δυναμική στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της πτώσης του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία και της πίεσης για ενσωμάτωση κουρδικών δυνάμεων (όπως οι SDF) σε κρατικές δομές, περιόρισε τις επιλογές του PKK. Τρίτον, η πρωτοβουλία του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του εθνικιστή συμμάχου του Ντεβλέτ Μπαχτσελί να επανεκκινήσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες δημιούργησε ένα ευνοϊκό πολιτικό κλίμα.
Πιθανές Συνέπειες
Η διάλυση του PKK αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις. Στην Τουρκία, η απόφαση χαιρετίστηκε από τον Ερντογάν και τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ως «ιστορική» για την ειρήνη και τη σταθερότητα, ενώ η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή της. Ωστόσο, η επιτυχία της διαδικασίας εξαρτάται από τη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου για την αφοπλοποίηση, την πιθανή αμνηστία μαχητών και την ενίσχυση των κουρδικών πολιτιστικών και πολιτικών δικαιωμάτων. Στην περιοχή, η απόφαση μπορεί να μειώσει τις εντάσεις στο βόρειο Ιράκ και τη Συρία, αν και η σχέση του PKK με τις κουρδικές δυνάμεις YPG στη Συρία παραμένει ασαφής, καθώς οι τελευταίες δήλωσαν ότι η απόφαση δεν τις αφορά.
Επιπλέον, η διάλυση του PKK θέτει προκλήσεις, όπως η επανένταξη χιλιάδων μαχητών στην κοινωνία και η αποτροπή νέων συγκρούσεων. Η έλλειψη δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων ή η μη ικανοποίηση κουρδικών αιτημάτων μπορεί να υπονομεύσει τη βιωσιμότητα της ειρήνης.
Συμπέρασμα
Η απόφαση του PKK να διαλυθεί στις 12 Μαΐου 2025 αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για τον τερματισμό μιας από τις μακροβιότερες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η επιτυχία της εξαρτάται από τη δέσμευση της τουρκικής κυβέρνησης σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και τη διαφανή διαχείριση της διαδικασίας αφοπλοποίησης. Η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ιράκ, έχει εκφράσει υποστήριξη, υπογραμμίζοντας τη σημασία της κίνησης για την περιφερειακή σταθερότητα.
Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου πλαισίου ειρήνης που θα σέβεται τα δικαιώματα των Κούρδων και θα προάγει τη συμφιλίωση.
Βιβλιογραφία
– CNN, 12 Μαΐου 2025, “Kurdish PKK militant separatist group announces decision to dissolve.”
[(https://www.cnn.com/2025/05/12/middleeast/turkey-pkk-militia-dissolves-intl-hnk)
– Reuters, 12 Μαΐου 2025, “Kurdish PKK ends 40-year Turkey insurgency.” [](https://www.reuters.com/world/middle-east/kurdish-pkk-dissolves-after-decades-struggle-with-turkey-news-agency-close-2025-05-12/)
– Al Jazeera, 12 Μαΐου 2025, “PKK to disband, potentially ending decades of conflict in Turkiye.” []
– The Guardian, 27 Φεβρουαρίου 2025, “Why has PKK leader called on group to dissolve.” []
– Turkish Minute, 13 Μαΐου 2025, “Erdoğan welcomes PKK dissolution as ‘key step’ toward peace.”[](https://turkishminute.com/2025/05/13/erdogan-welcomes-pkk-dissolution-as-key-step-toward-peace/)2. βλέπε: https://www.cnn.gr/politiki/story/476426/giati-i-dialysi-tou-pkk-borei-na-prokalesei-domino-ekselikseon-ti-simainei-gia-tin-ellada/amp
