Ἡ Ἱερά Μονή τοῦ Ὄρους Σινᾶ
Βλασίου Ἰω. Φειδᾶ, Ἐπίτιμου Καθηγητή Πανεπ. Ἀθηνῶν ΕΚΠΑ
Τό ζήτημα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ συνδεόταν πάντοτε καί μέ τήν ἄρρηκτη σχέση της μέ τό Πατριαρχείο Ἱεροσολύμων, τόσο κατά τήν περίοδον τῆς Φραγκοκρατίας, ὅσον καί μέ τήν ἐπιβολή λατίνου Πατριάρχη καί λατινικῆς Ἱεραρχίας (1099-1268), οἱ ὁποῖοι ἐκδιώχθηκαν ἀμέσως μετά τήν εἰσβολή τῆς κυριαρχίας τῶν Μαμελούκων στήν Αἴγυπτο, στή Συρία καί στήν Παλαιστίνη (1268-1517). Οὕτως, ἀναγνωρίσθησαν τά καθιερωμένα προσκυνηματικά δικαιώματα ὄχι μόνον τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, ἀλλά καί τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ, οἱ συνεχεῖς ὅμως οἰκονομικαί πιέσεις καί οἱ περιοδικοί διωγμοί δέν ἐπέτρεπαν τήν πλήρη ἀνάπτυξη τόσον τῆς Ὀρθόδοξης Ἱεραρχίας, ὅσον καί τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων.
Ἐν τούτοις, ὁ αὐτοκράτορας τοῦ Βυζαντίου Ἰουστινιανός Α’ (527-565), εἶχε ἤδη κατοχυρώσει τό αὐτοδιοίκητον, τό αὐτοδέσποτον καί τό ἀπάτητον τῆς μεγάλης Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ, ὅπως ἐπίσης καί ὅλων τῶν θεοβαδίστων Ἁγίων Τόπων τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, ἤτοι τῆς Παλαιστίνης, τοῦ Ὄρους Σινᾶ καί τῆς Ἰορδανίας. Βεβαίως, οἱ δύο καταστροφικοί παγκόσμιοι πόλεμοι τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα (1914-1918 καί 1939-1945) κατέστησαν ἀναγκαίαν τήν ἐπικύρωση τῆς Συνθήκης τῶν Παρισίων (1856), ἡ ὁποία προέβλεπε τήν διεθνῆ προστασία τοῦ ἤδη καθιερωμένου προσκυνηματικοῦ καθεστῶτος ( Status quo ) ὅλων τῶν Ἱερῶν Προσκυνημάτων τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων καί τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ.
Άλλωστε, τό καθεστώς αὐτό ( Status quo ) εἶχε ἤδη ἐπικυρωθῆ καί μέ τό ἄρθρον 63 τῆς Διορθωτικῆς Συνθήκης τοῦ Βερολίνου (1878), μέ τή ρητή μάλιστα διακήρυξη, ἤτοι ὅτι « οὐδεμία ἀλλοίωσις δύναται να ἐπιβληθῆ εἰς τό καθεστώς τῶν Ἁγίων Τόπων» ( Status quo ), ὅπως αὐτό εἶχε ἤδη ὁρισθῆ ἀμέσως μετά τόν Κριμαϊκό πόλεμο (1853-1856) καί μέ τή Συνθήκη τῶν Παρισίων (1856). Ὑπό τό πνεῦμα λοιπόν αὐτό, τό προσκυνηματικό καθεστώς τῶν Ἁγίων Τόπων, διατηρήθηκε καί μετά τόν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον (1914-1918), διό καί ἐπικυρώθηκε ἐπίσης ἀπό τήν «Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν» (1925). Μετά τόν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον (1939-1945), παρά τήν ἵδρυση τοῦ κράτους τοῦ Ἰσραήλ (1948) καί παρά τίς ὑποκινούμενες ἀντικανονικές πιέσεις τῶν ἀραβοφώνων ὀρθοδόξων στήν προσκυνηματική ἀποστολή τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων ἀνανεώθηκε ἡ προστασία τοῦ προσκυνηματικοῦ καθεστῶτος ( Status quo ), ἀλλά μέ τήν ἀναγκαία τελικῶς τροποποίηση τοῦ Κανονισμοῦ Λειτουργίας ὅλων τῶν Ἱερῶν Προσκυνημάτωνγιά τήν ὑπόστασή τους καί τήν ἐσωτερική τους λειτουργία.
Καθίσταται εὐνόητον, ὅτι οἱ δύσκολες διαπραγματεύσεις τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων μέ τήν Κυβέρνηση τῆς Ἰορδανίας γιά τήν διαμόρφωση ἐνός νέου νομοκανονικοῦ Κανονισμοῦ, κατέληξαν τελικῶς σέ μία παραδεκτή σύνθεση τῶν διεθνῶς κατωχυρωμένων δικαιωμάτων τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων καί τῆς Ἁγιοταφικῆς Ἀδελφότητας, στήν ὁποία μάλιστα ἐπέμεινε ἀδιάλλακτα ὁ ἔμπειρος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων Βενέδικτος (1958-1980). Οὕτως, ὁ ἔμπειρος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων ἔπεισε τόν Βασιλιά τῆς Ἰορδανίας Χουσεΐν να ἐκδόση τόν ἰσχύοντα μέχρι σήμερον νομοκανονικόν Κανονισμόν (1958), ὁ ὁποῖος ἐκάλυπτε ἤδη καί καλύπτει πλήρως, τό ἤδη καθιερωμένον καθεστώς τῶν Ἱερῶν Προσκυνημάτων τοῦΠατριαρχείου Ἱεροσολύμων καί τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ.
Εἰς τό καθεστῶς λοιπόν αὐτό, ἐντάσσεται, ἀμέσως ἤ καί ἐμμέσως, ἡ Ἱερά Μονή τοῦ Ὄρους Σινᾶ, πάντοτε κατ’ ἀναφοράν πρός τό Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων, ἀλλά καί πρός ὅλα τά ἄλλα Ὀρθόδοξα Πατριαρχεῖα τῆς Ἀνατολῆς, τά ὁποῖα ὅμως συντονίζονται πάντοτε ἀπό τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον, διά να ἀποτρέπονται ἐπί τῇ βάσει τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου οἱ ἀντικανονικές ἀξιώσεις καί οἱ ἀντιφατικές συγχύσεις τῶν ἀφιερωμένων εἰς τήν Ἱεράν Μονήν τοῦ Ὄρους Σινά μοναχῶν διά τήν ἐκπλήρωσιν καί τῶν καθιερωμένων περιοδειῶν ἱερᾶς ζητείας εἰς ὅλας τάς Ὀρθοδόξους Ἐκκλησίας διά τήν οἰκονομικήν ὑποστήριξιν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σινᾶ.
Βεβαίως, ἡ Ἱερά Μονή τοῦ Ὄρους Σινᾶ, εἶχε καί ἔχει ἤδη ἀναγνωρισθεί διεθνῶς ἀπό τήν UNESCO, ὡς ἕνα πολύτιμο μνημεῖο τῆς παγκόσμιας πολιτιστικῆς κληρονομίας (2002), διό καί ὁλόκληρη ἡ περιοχή τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης τοῦ Ὄρους Σινᾶ, προστατεύεται ἀπό τούς διεθνεῖς Κανονισμούς, τούς σχετικούς Νόμους, ἀλλά καί τίς καθιερωμένες Συνθήκες, οἱ ὁποῖες μάλιστα ἀναγνωρίζονται καί ἀπό ὅλα σχεδόν τά Κράτη τοῦ κόσμου (Διεθνή Συνθήκη τῆς Γενεύης, Διεθνής Συμφωνία γιά τά ἀτομικά καί πολιτικά Ἀνθρώπινα Δικαιώματα, Διεθνής Σύμβαση γιά τήν Προστασία τοῦ παγκόσμιου πολιτισμοῦ καί τῆς φυσικῆς κληρονομίας κ.ἄ.). Ἄλλωστε, ἡ Ἱερά Μονή τοῦ Ὄρους Σινᾶ εἶχε ἤδη καί ἔχει πάντοτε μεγάλη σημασία καί γιά τήν ἴδια τήν ἐπιστημονική κοινότητα, ἀφοῦ τά πολύτιμα καί σπάνια χειρόγραφα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ ἀποτελοῦν ἕναν πραγματικό θησαυρό διά τούς προσκυνητάς καί τούς ἀνά τόν κόσμο ἐρευνητάς.
Συνεπῶς, ὅλες οἱ διεθνεῖς Συνθῆκες, ἀλλά καί ὅλοι οἱ σχετικοί Νόμοι τῶν εὐλόγως ἐνδιαφερομένων κρατῶν διά τήν προστασίαν ὅλων τῶν Ἱερῶν Προσκυνημάτων τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων καί ὅλων τῶν Ἱερῶν Μονῶν τῆς εὐρύτερης περιοχῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ, διατηροῦν ἀλώβητη ὄχι μόνο τήν ἱερότητα ὅλων τῶν θεοβαδίστων ἱερῶνΠροσκυνημάτων, ἀλλά καί τήν ἀποτροπήν τῆς ὁποιασδήποτε ἀμφισβητήσεως, ἀθετήσεως ἤ καί ἀλλοιώσεως τῆς διαχρονικῆς ἀποστολῆς τῶν Ἱερῶν Προσκυνημάτων, ὅπως λ.χ. ἡ ἄκριτη, ἀπαράδεκτη, παράνομη καί αὐθαίρετη ἀπόφαση διά τόν προκλητικό ἀποκλεισμό τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ, ἡ ὁποία ὑποβαθμίζει ἤ ἀπορρίπτει τόσον τήν πανορθόδοξη, ὅσον καί τήν παγκόσμια ἀκτινοβολίαν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ. Ὁ βίαιος ἀποκλεισμός της καταλύει τήν ὅλην ἀποστολήν τοῦ Προσκυνηματικοῦ της καθεστῶτος ( Status quo ) τόσον πρός τούς ἐγγύς, ὅσον καί πρός τούς μακράν…!
Ἐν τούτοις, ὅλες οἱ προαναφερθεῖσες διεθνεῖς Συνθῆκες καί πολύτιμες ἐγγυήσεις γιά τήν καθιερωμένη προστασίαν τοῦ Προσκυνηματικοῦ καθεστῶτος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ (Status quo) ἰσχύουν πάντοτε, διό καί ἡ Κυβέρνηση τῆς Αἰγύπτου δέν νομιμοποιεῖται νά παρεμβαίνη αὐθαιρέτως καί να ἀποφασίζη ἀκρίτως γιά τήν Ἱεράν Μονήν τοῦ Ὄρους Σινᾶ, ἡ ὁποία εἶχε καί ἔχει πάντοτε τήν ἀναφοράν αὐτῆς τόσον εἰς τό Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων ὑπό τήν καθιερωμένην ἐποπτείαν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ὅσον καί εἰς τό Προσκυνηματικόν καθεστώς τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὄρους Σινᾶ ( Status quo ), ἐνῶ ἀποκλείεται, ρητῶς καί κανονικῶς, ὄχι μόνον ἡ παρέμβαση τῆς αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως, ἀλλά καί τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας.
